Przewodnik po Bułgarii

Obszary dzisiejszej Bułgarii były już zamieszkane 100 tyś. lat temu. Najstarsze ślady życia człowieka znaleziono w jaskini Baczo Kiro (koło Drjanowskiego monasteru) oraz w jaskini Dewetaszka (koło Łowecz) z ok. 100-10 tyś. lat p.n.e.

W X w. p.n.e. osiedliły się tu plemiona trackie. Od początku l ty­siąclecia p.n.e. do pierwszych wieków n.e. materialna kultura, sztuka i religia Traków rozwijała się we wzajemnych wpływach z kulturą helleńską, później rzymską. W VII w. p.n.e. Grecy zaczęli zakładać osady na Wybrzeżu Czarnomorskim. W IV w. ziemie trackie zajęli Filip II Macedoński i Aleksander Macedoński. W l w. n.e. plemiona trackie dostały się pod panowanie imperium rzymskiego.

Rzymianie wnieśli na zajmowane obszary bogatą kulturę materialną i duchową, zbudowali drogi strategiczne, warownie, zagospodarowali wsie. Rozwijała się sztuka, handel, gospodarka. Zaświadczają o tym wykopaliska i ruiny: Nikopolis ad Istrum (wieś Nikjup), Ulpia Eskus (wieś Gigen), Augusta (Chisar), Trimontium (Płowdiw), Novae (Swisztow), Abritus (Razgrad) i inne.

W III w. n.e. nastąpiły na ziemie bułgarskie najazdy Gotów i Hunów. W IV w. wchłonęło je Bizancjum. Okresy pokoju, rozwoju gospodarki, kultury, budownictwa przeplatały się z latami wojny, pustoszenia i najazdów. Cenne zabytki z tamtych czasów to m.in.: cerkiew Św. Sofija w Sofii i Stara Mitropolia w Nesebyrze.

W wiekach VI-VII z północy napłynęły plemiona słowiańskie, docie­rając aż na Peloponez i wyspy na Morzu Egejskim. Masowo przyby­wający Słowianie zajmowali się uprawą ziemi i rzemiosłem. Z tego okresu pochodzą słowiańskie urny pogrzebowe ze wsi Polina (koło Tutrakan), fragmenty zabudowy wiejskiej koło Pliski i wsi Arczar (nad Dunajem).